“Wat moet ik zeggen?” Die vraag stel je jezelf bijna altijd op het verkeerde moment. Het gesprek wordt net een beetje stroef, je gaat nadenken, en hoe harder je zoekt naar iets slims, hoe verder je uit het gesprek raakt. Het ligt zelden aan te weinig onderwerpen. Je weet alleen nog niet goed hoe je een onderwerp interessant maakt, hoe je haar antwoord oppakt en hoe jij zelf zichtbaar wordt.
Hieronder eerst de praktijk: wat je zegt, waar je het over hebt en hoe je begint, in het echt, op een date en via de app. Daarna de techniek: hoe een goed gesprek zich eigenlijk stap voor stap ontvouwt.
Kort antwoord: Wat je zegt, maakt minder uit dan je denkt. Begin bij wat er is: de plek, het moment, wat zij net zei. Vraag één stap voorbij het feit, naar hoe ze iets beleefde of waarom ze het deed. Pak haar antwoord op voordat je iets nieuws vraagt, en laat zelf ook iets van jezelf zien. Zo wordt elk onderwerp interessant en blijft het gesprek vanzelf gaande.
In dit artikel
Wat moet je zeggen tegen een vrouw?
Iets over wat er al is. Twee mannen kunnen hetzelfde onderwerp aansnijden, en de een maakt er een vlak feitengesprek van, terwijl de ander er iets persoonlijks van maakt. Het verschil zit in de laag waarop je praat, in wat je oppakt en in hoeveel je van jezelf laat zien.
Wij mannen zoeken vaak naar het perfecte onderwerp, alsof het gesprek begint zodra we het goede thema hebben en stilvalt zodra de onderwerpen op zijn. Een gesprek valt eigenlijk bijna nooit stil door een gebrek aan woorden. Het valt stil doordat iemand te druk is met bedenken wat hij hierna gaat zeggen, en daardoor niet hoort wat er net gezegd is.
Waar praat je over met een vrouw?
Over alles. Werk, vakantie, de plek waar je staat, iets wat je opvalt, het eten dat jullie net bestelden. Het onderwerp maakt eigenlijk weinig uit. Wat uitmaakt, is hoe diep je erover praat.
- Zwak: “Waar werk je?” “Waar was je op vakantie?” “Hoe lang woon je hier?” Dat zijn drie vragen en drie feiten, en er ontstaat geen contact.
- Beter: “Wat trekt je daarin aan?” “Wat maakte die plek bijzonder?” “Wat trok je hierheen?” Dezelfde onderwerpen, maar nu vraag je naar beleving.
- Sterk: “Wat maakte dat je dacht: dit is het?” “Waar merk je dat het je energie geeft?” “Wat zou je missen als je het morgen niet meer had?” Nu vraag je naar betekenis, en daar begint een gesprek.
Durf daarbij gewoon een laag dieper. In een reeks experimenten lieten onderzoekers vreemden met elkaar praten, over oppervlakkige of juist over persoonlijke onderwerpen. Vooraf dachten de meesten dat het diepe gesprek ongemakkelijk zou worden. Achteraf viel dat erg mee: het voelde warmer, ze voelden meer verbinding en ze vonden het leuker dan ze hadden verwacht. Ze hadden vooral onderschat hoe graag de ander ook een echt gesprek wilde [Kardas e.a., 2022]. Zij wil dus waarschijnlijk ook liever iets anders dan het weer.
Zoek je vragen voor tijdens een date, kijk dan ook bij vragen voor een date.
Hoe begin je een gesprek met een vrouw?
Met wat er is. In het echt heb je vaak maar een paar minuten, dus begin bij de omgeving, het moment of iets wat je opvalt. Goed kijken is hier het sterkste wat je hebt.
- Zwak: “Hoi, kom je hier vaker?” Het is algemeen, en er zit niks in om op te reageren.
- Beter: “Wat is dat voor bestelling? Dat ken ik niet.” Je pakt iets concreets uit de situatie.
- Sterk: “Wat is dat? Is het lekker?” Zij antwoordt. “Hoe ben je daarop gekomen?” Zij vertelt. “Je klinkt alsof je alles uitprobeert. Dat vind ik leuk.” In drie zinnen heb je een feit, een beleving en een observatie, en ben je al voorbij het oppervlak.
Hoe je die eerste stap zet zonder dat het geforceerd wordt, lees je in hoe spreek je een vrouw aan.
Wat zeg je op een date?
Op een date heb je meer tijd en mag het dieper. Gebruik dat dan ook. Reageer niet alleen op wat zij zegt, geef zelf ook richting: begin over iets wat jou fascineert en deel iets wat je raakt.
- Zwak: “Wat doe je voor werk?” Zij antwoordt. “Oh, dat klinkt interessant.” En dan stopt het. Je blijft bij het feit en geeft niks terug.
- Beter: “Wat trekt je daarin aan?” Zij vertelt dat ze impact wil maken. “Dat snap ik.” Je gaat naar haar motivatie.
- Sterk: “Wat trekt je daarin aan?” Zij vertelt. “Dat snap ik. Ik merk bij mezelf dat ik het meest voldaan ben als ik iets bouw wat er nog niet was. Voor het gevoel dat het klopt, meer dan voor het resultaat.” Nu gaat het gesprek over drijfveren, en daar ontstaat warmte.
Wat zeg je via de app en WhatsApp?
Korter. Stel minder vragen, schakel sneller tussen luchtig en persoonlijk, en stuur nooit een vuistdik bericht met drie vragen tegelijk.
- Het eerste bericht. Zwak: “Hey, hoe gaat het?” Sterk: “Ik zie Italië een paar keer terugkomen. Ik had daar een moment dat ik dacht: hier zou ik kunnen wonen. Welke plek deed dat bij jou?” Het is concreet, het komt uit haar profiel en je laat meteen iets van jezelf zien.
- Het gesprek gaande houden. Zwak: “Hoe was je dag?” Sterk: “Ik heb vandaag iets gedaan wat ik al maanden uitstel. Voelt goed. Wat is iets wat jij steeds vooruitschuift?”
- Iets van jezelf, zonder vraag. “Ik liep net langs die bakker op de hoek en de geur trok me zo naar binnen dat ik nu met een croissant op straat sta. Sommige beslissingen neem je met je neus.” Het is kort en licht, en het laat zien wie je bent.
De grootste fout op een app zijn berichten die lezen als een sollicitatiebrief. Drie vragen, een uitgebreide introductie en een nette afsluiting. Grondig! Goedbedoeld! Kansloos! Stel één vraag per bericht, en stel af en toe helemaal geen vraag. Meer hierover in flirten via WhatsApp.
Drie gesprekken, uitgeschreven
Je hebt geen voorbereide vragen nodig. Kijk hoe het in deze drie gesprekken gaat: steeds doorvragen, iets van jezelf laten zien en benoemen wat je opvalt.
Zij: “Ik ben net verhuisd naar Utrecht.”
Jij: “Wat trok je daarheen?” (doorvragen)
Zij: “Ik wilde een stad die iets kleiner voelt. Amsterdam werd me te veel.”
Jij: “Dat snap ik. Ik word zelf ook rustiger op plekken waar het niet constant aanstaat.” (iets van jezelf)
Zij: “Ja, precies dat.”
Jij: “Je klinkt alsof die keuze je goed heeft gedaan.” (benoemen wat je opvalt)
Zij: “Ik werk in het onderwijs.”
Jij: “Hoe ben je daarin terechtgekomen?” (doorvragen)
Zij: “Ik vind het mooi om te zien hoe kinderen groeien.”
Jij: “Mooi. Ik had vroeger een leraar die echt verschil maakte. Zoiets vergeet je niet.” (iets van jezelf)
Zij: “Dat is waarom ik het doe.”
Jij: “Je hele gezicht verandert als je het hierover hebt.” (benoemen wat je opvalt)
Zij: “Ik ben vandaag helemaal kapot.”
Jij: “Drukke week gehad?” (gesloten vraag, richting)
Zij: “Ja, echt bizar. Werk was heel intens.”
Jij: “Ken ik. Die weken waarin je alleen maar aan het rennen bent.” (iets van jezelf)
Zij: “Ja! Dat gevoel.”
Jij: “Wat helpt jou om na zo’n week weer op te laden?” (open vraag, een laag dieper)
Je hebt dus geen script nodig. Je luistert, je haakt in en je wisselt af. Benoemen wat je opvalt werkt trouwens op dezelfde manier als een goed compliment, zie complimenten voor vrouwen.
Wat doe je als je hoofd leeg slaat?
Vertragen. Ga niet panisch graven naar een slimme vraag, draai geen standaardriedel af en ga vooral niet sneller praten om de stilte weg te duwen. Pak iets uit het moment, uit wat zij net zei of uit wat je om je heen ziet.
En weet dat het iedereen overkomt. Zodra je tegenover een vrouw staat die je echt leuk vindt, zakt je sociale niveau tijdelijk. Je wordt zelfbewuster en gaat meer nadenken. Wie sociaal goed geoefend is, kan dat hebben zonder dat alles wegvalt. Oefen praten dus breed: maak korte gesprekjes met de man achter de bar, je buurvrouw, de collega. Hoe breder je basis, hoe minder het uitmaakt dat die onder spanning even zakt.
Maak het achteraf ook niet erger dan het was. Na een gesprek denken mensen structureel dat de ander hen minder leuk vond dan in werkelijkheid zo was. Onderzoekers noemen dat de liking gap [Boothby e.a., 2018]. “Maar bij mij ging het echt slecht.” Misschien. Gok eens hoe vaak je dat al dacht terwijl het eigenlijk prima ging. Die ene stilte die jij de hele avond terugspoelt, is zij waarschijnlijk allang vergeten.
Hoe houd je een gesprek gaande?
Door haar antwoord te ontvangen voordat je iets nieuws vraagt. De meeste mannen denken dat een gesprek twee stappen heeft: jij vraagt, zij antwoordt, en dan moet jij weer iets bedenken. Daarom voelt het als trekken. Een goed gesprek heeft eigenlijk vier stappen.
- Jij stelt een vraag of maakt een opmerking.
- Zij antwoordt.
- Jij ontvangt haar antwoord en laat iets van jezelf zien.
- Jij bouwt verder met een nieuwe vraag, opmerking of observatie.
Stap drie slaan wij mannen vaak over. We horen haar antwoord, maar zijn in ons hoofd al bij de volgende vraag. Ontvangen betekent: iets doen met wat zij net gaf. Je pakt een woord, een gevoel of de lading van haar antwoord op.
Zij zegt: “Ik ben vorig jaar naar Portugal geweest, dat was echt bijzonder.”
- Zwak: “Oh leuk. Hoe lang was je daar?” Je slaat het woord bijzonder over en gaat naar een nieuw feit.
- Sterk: “Bijzonder hoe? Wat maakte het zo anders dan andere plekken?” Je pakt haar woord op en geeft haar ruimte om iets echts te vertellen.
Zij zegt: “Ik werk in de zorg, maar het is best zwaar de laatste tijd.”
- Zwak: “Ja, dat hoor je vaker. Welke afdeling?” Je mist de lading.
- Sterk: “Je klinkt alsof het je raakt. Wat maakt het zo zwaar?” Je benoemt wat je hoort en opent een persoonlijke laag.
Vraag dan ook echt door. In onderzoek naar gesprekken tussen onbekenden werden mensen die meer vervolgvragen stelden, aardiger gevonden door hun gesprekspartner [Huang e.a., 2017]. Het gaat om de vervolgvraag, de vraag waaruit blijkt dat je hebt gehoord wat ze net zei. Een rijtje nieuwe vragen doet dat niet.
Laten merken dat je haar gehoord hebt, gaat verder dan knikken. Benoem de lading in plaats van het feit (“klinkt alsof dat een bewuste stap was”). Stem af op haar tempo: is zij enthousiast, laat dat dan ook in jouw reactie zitten. Pak haar woorden op: zegt ze dat het voelde als thuiskomen, vraag dan wat haar dat gevoel gaf. Dat gevoel van begrepen en gewaardeerd worden noemen onderzoekers responsiviteit, en het is ook in relaties de kern van intimiteit (zie het dossier relaties).
Feit, beleving, betekenis
Elk gesprek heeft drie lagen. Over hetzelfde onderwerp kun je op alle drie praten.
- Feit. Waar woon je, wat doe je, hoe lang al. Dat is nuttig als begin, maar het bouwt niks op. Het blijft een formulier.
- Beleving. Hoe was dat voor je, wat viel je op, wat maakte het bijzonder. Hier wordt een gesprek persoonlijk.
- Betekenis. Waarom trok dat je, wat veranderde het voor je. Hier ontstaat echt contact, omdat iemand vertelt wat iets voor haar betekende.
Dat is meer dan een trucje. Onderzoekers lieten mensen een paar weken lang na elk gesprek bijhouden wat ze hadden gedeeld en hoe dicht ze zich bij de ander voelden. Wie deelde wat hij voelde, voelde zich daarna dichter bij de ander dan wie vooral feiten en informatie uitwisselde [Laurenceau e.a., 1998].
De meeste mannen blijven bij het feit. Je hoeft geen zware vragen te stellen om een laag dieper te komen. Vraag gewoon één stap verder dan je gewend bent: van “oh, je bent lerares” naar “wat maakte dat je dacht: dit past bij mij?”. Of van “klinkt goed” naar “grappig, ik dacht vroeger het tegenovergestelde”.
Laat jezelf zien, zonder te oversharen
Hier lopen wij mannen vaak vast. We vragen, we luisteren, we ontvangen zelfs redelijk, maar we laten niks van onszelf zien. Dan is zij zichtbaar en jij niet, en voelt het voor haar alsof ze wordt uitgehoord door iemand die ze niet leert kennen.
Wacht dus niet tot zij “en jij?” vraagt. Sommige vrouwen doen dat, veel niet, en jij bent verantwoordelijk voor je eigen zichtbaarheid. Geef zelf een klein, echt stukje van hoe jij denkt, wat jou raakt of wat jou fascineert. Zij vertelt over een reis die haar raakte. “Dat snap ik. Ik had in Italië een moment dat ik dacht: hier zou ik kunnen wonen. Geen idee waarom, het was meer een gevoel dan een gedachte.” Nu weet zij iets over hoe jij dingen ervaart, en daardoor word je iemand met contouren. Dat geeft haar iets om zich toe te verhouden, en misschien om zich toe aangetrokken te voelen.
Dat om de beurt delen is ook onderzocht. Vreemden die afwisselend iets van zichzelf vertelden, mochten elkaar meer en voelden zich dichter bij elkaar dan vreemden bij wie eerst de een alles vertelde en daarna pas de ander [Sprecher e.a., 2013]. En in het bekende onderzoek met de 36 vragen raakten twee vreemden in drie kwartier opvallend close, gewoon door elkaar om de beurt steeds iets persoonlijkers te vragen en te vertellen [Aron e.a., 1997].
Het verschil met oversharen zit in timing, dosering en of het aansluit. Een korte, eerlijke zin die past bij wat er al in het gesprek leeft, opent een deur. Een zwaar verhaal over je therapie in het eerste gesprek maakt haar je therapeut. Zet dus een deur open, en laat de rest van het huis nog even dicht. En niet elk moment hoeft diep te zijn. Lichtheid hoort er ook bij.
Open en gesloten vragen, en waarom een interview niet werkt
Allebei hebben ze een functie. Gesloten vragen zijn handig om te beginnen en richting te geven: “Ben je hier vaker geweest?” Open vragen brengen het gesprek een laag dieper: “Wat maakte dat je dat bent gaan doen?” Het gaat mis als je alleen gesloten vragen stelt, want dan wordt het een afvinklijst, of alleen open vragen, want dan wordt het een diepte-interview waar zij niet om vroeg. Wissel ze gewoon af op gevoel.
Vraag jij en antwoordt zij, en vraag jij weer en antwoordt zij weer, dan zit je in een interview. Voor haar voelt dat als uitgehoord worden, voor jou als trekken. Meestal geef je dan gewoon te weinig van jezelf. Zodra jij na haar antwoord iets van jezelf vertelt, wordt het een dialoog, en wordt zij nieuwsgierig naar jou.
Wat je beter niet doet
- Onderwerpen forceren. Loopt het niet, dan helpt een beter onderwerp je weinig. Beter luisteren naar wat er al ligt helpt wel.
- Vragen stapelen. Drie vragen achter elkaar zonder iets van jezelf is een interview.
- Alleen feiten uitwisselen. Voelt het na vijf minuten als een kennismakingsformulier, dan zit je op de verkeerde laag.
- Te veel zenden. Het gesprek volpraten met je eigen verhalen zonder haar ruimte te geven, is gewoon een monoloog.
- Alles diep willen maken. Afwisseling werkt beter dan de hele avond zwaar.
Van gesprek naar connectie
Een goed gesprek is het begin van iets. Zodra er ontspanning is, een beetje humor en nieuwsgierigheid van twee kanten, ben je voorbij de vraag wat je moet zeggen. Dan kan er aantrekking groeien. Je hoeft haar niet te imponeren. Wat helpt, is dat je de uitkomst loslaat en echt nieuwsgierig bent naar wie er tegenover je zit.
Wil je een gesprek richting geven en er spanning in laten ontstaan, lees dan hoe je een gesprek richting geeft en hoe moet je flirten. Wil je haar opnieuw zien, lees dan hoe je haar telefoonnummer vraagt zonder druk op het contact te zetten.
Probeer het deze week één keer: stel bij het volgende gesprek één vraag een laag dieper dan je gewend bent, en vertel daarna iets van jezelf.
Bronnen
- Kardas, M., Kumar, A. & Epley, N. (2022). Overly shallow? Miscalibrated expectations create a barrier to deeper conversation. Journal of Personality and Social Psychology, 122(3). [Kardas e.a., 2022]
- Boothby, E. J., Cooney, G., Sandstrom, G. M. & Clark, M. S. (2018). The liking gap in conversations: do people like us more than we think? Psychological Science, 29(11). [Boothby e.a., 2018]
- Huang, K., Yeomans, M., Brooks, A. W., Minson, J. & Gino, F. (2017). It doesn’t hurt to ask: question-asking increases liking. Journal of Personality and Social Psychology, 113(3). [Huang e.a., 2017]
- Laurenceau, J.-P., Barrett, L. F. & Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process. Journal of Personality and Social Psychology, 74(5). [Laurenceau e.a., 1998]
- Sprecher, S., Treger, S., Wondra, J. D., Hilaire, N. & Wallpe, K. (2013). Taking turns: reciprocal self-disclosure promotes liking in initial interactions. Journal of Experimental Social Psychology, 49(5). [Sprecher e.a., 2013]
- Aron, A., Melinat, E., Aron, E. N., Vallone, R. D. & Bator, R. J. (1997). The experimental generation of interpersonal closeness. Personality and Social Psychology Bulletin, 23(4). [Aron e.a., 1997]